Chảy máu mũi: xử trí đúng và những cách sai hay gặp

Chảy máu mũi là tình huống ai cũng gặp, và cũng là nơi có nhiều cách xử trí sai được truyền lại.

Cách đúng rất đơn giản và ngược với điều nhiều người vẫn làm.

Các bước đúng

• Ngồi thẳng, hơi cúi người về phía trước.
• Bóp chặt phần mềm của cánh mũi.
• Thở bằng miệng.
• Giữ liên tục ít nhất mười phút.
• Nhổ máu trong miệng ra, đừng nuốt.

Bóp đúng chỗ

• Bóp phần mềm của cánh mũi.
• Ngay phía dưới đoạn xương cứng của sống mũi.
• Bóp chặt bằng ngón cái và ngón trỏ.
• Nhiều người bóp quá cao, vào phần xương, nên không có tác dụng.
• Đây là lỗi rất phổ biến.

Vì sao không ngửa đầu ra sau

• Máu không ngừng chảy, chỉ chảy xuống họng.
• Nuốt máu gây buồn nôn và nôn.
• Có nguy cơ sặc vào đường thở.
• Bạn cũng không biết máu đã cầm chưa.
• Cúi về trước để máu chảy ra ngoài.

Vì sao không thả ra kiểm tra

• Cục máu đông cần thời gian hình thành.
• Thả ra là phá vỡ nó.
• Giữ đủ mười phút bằng đồng hồ.
• Nếu chưa cầm thì bóp tiếp mười phút nữa.
• Đa số cầm được trong hai lần như vậy.

Những cách không nên làm

• Không ngửa đầu ra sau.
• Không nằm ngửa.
• Không nhét giấy, bông hay vải vào mũi.
• Không đắp lá, không rắc bột.
• Không hỉ mũi mạnh sau khi máu vừa cầm.

Vì sao không nhét giấy vào mũi

• Giấy có thể để lại sợi trong mũi.
• Khi rút ra dễ làm bong cục máu và chảy lại.
• Không ép được đúng chỗ đang chảy.
• Bóp cánh mũi hiệu quả hơn nhiều.

Chườm lạnh

• Có thể chườm lạnh lên sống mũi hoặc gáy.
• Đây là biện pháp bổ sung, không thay được việc bóp.
• Bọc đá trong khăn, không áp trực tiếp lên da.
• Không chườm quá lâu một chỗ.

Sau khi máu cầm

• Ngồi nghỉ, tránh vận động mạnh vài giờ.
• Không hỉ mũi, không ngoáy mũi.
• Không cúi gập người.
• Không nâng vật nặng.
• Tránh nước nóng và đồ uống nóng trong vài giờ.

Khi nào đi khám

• Ép hai mươi phút vẫn không cầm.
• Máu chảy rất nhiều.
• Chảy máu sau chấn thương đầu hoặc mặt.
• Người bệnh đang dùng thuốc chống đông.
• Cảm thấy chóng mặt, tái nhợt.
• Chảy máu tái đi tái lại nhiều lần.

Chảy máu sau chấn thương

• Cần được khám, nhất là sau va đập mạnh.
• Có thể có gãy xương mũi hoặc xương mặt.
• Nếu chảy dịch trong lẫn máu thì đi cấp cứu ngay.
• Đừng tự nắn chỉnh mũi.

Với trẻ em

• Rất hay gặp và thường không nguy hiểm.
• Ngồi trẻ thẳng, hơi cúi, bóp cánh mũi.
• Giữ trẻ bình tĩnh, vì khóc làm máu chảy nhiều hơn.
• Nói chuyện hoặc cho xem thứ gì đó để trẻ ngồi yên.
• Không để trẻ nằm ngửa.

Chảy máu mũi ở người cao tuổi

• Thường lâu cầm hơn.
• Hay liên quan tới huyết áp cao hoặc thuốc đang dùng.
• Đo huyết áp sau khi máu đã cầm.
• Báo bác sĩ nếu tái đi tái lại.
• Ngưỡng đi khám nên thấp hơn.

Nguyên nhân thường gặp ở trẻ

• Ngoáy mũi.
• Không khí khô, nhất là khi dùng điều hoà.
• Cảm cúm, viêm mũi.
• Va đập nhẹ.
• Dị vật trong mũi ở trẻ nhỏ.

Khi nào trẻ cần đi khám

• Tái đi tái lại nhiều lần trong tuần.
• Kèm bầm tím bất thường trên người.
• Kèm chảy máu chân răng.
• Trẻ xanh xao, mệt mỏi.
• Nghi có dị vật trong mũi.

Chảy máu mũi khi đang đi đường

• Tấp vào lề an toàn rồi mới xử trí.
• Ngồi thẳng, cúi nhẹ về trước.
• Dùng khăn giấy hoặc khăn tay bóp cánh mũi.
• Đừng vừa lái vừa xử lý.
• Chờ máu cầm hẳn rồi mới đi tiếp.

Phòng tái phát

• Giữ độ ẩm không khí, nhất là phòng điều hoà.
• Nhỏ nước muối sinh lý nếu mũi khô.
• Không ngoáy mũi, cắt móng tay cho trẻ.
• Hỉ mũi nhẹ nhàng.
• Hỏi bác sĩ nếu bạn dùng thuốc xịt mũi thường xuyên.

Chảy máu mũi khi đang ngủ

• Ngồi dậy ngay, đừng nằm tiếp.
• Bật đèn để đánh giá lượng máu.
• Xử trí như bình thường: cúi trước, bóp cánh mũi.
• Nếu hay xảy ra ban đêm thì nói với bác sĩ.
• Kiểm tra độ ẩm phòng ngủ, nhất là khi dùng điều hoà.

Nếu bạn dùng thuốc chống đông

• Chảy máu mũi có thể lâu cầm hơn.
• Vẫn xử trí như bình thường nhưng ngưỡng đi khám thấp hơn.
• Đừng tự ngừng thuốc chống đông.
• Báo bác sĩ nếu chảy máu mũi thường xuyên.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Cúi về phía trước, không ngửa đầu ra sau.
2. Bóp phần mềm của cánh mũi, không bóp vào phần xương.
3. Giữ đủ mười phút bằng đồng hồ, đừng thả ra kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp