Trong hóc nghẹn, người duy nhất có thể cứu là người đang đứng ngay đó.
Vì thế việc dạy cả nhà quan trọng hơn việc bạn tự biết.
Ai cần biết
- Vợ chồng.
- Ông bà.
- Người giúp việc, người trông trẻ.
- Anh chị lớn trong nhà.
- Bất kỳ ai hay ở nhà một mình với trẻ hoặc người cao tuổi.
Bốn điều cốt lõi
- Còn ho được thì để ho, đừng can thiệp.
- Không ra tiếng được thì vỗ lưng và ép bụng hoặc ép ngực.
- Gọi cấp cứu ngay.
- Không móc mù trong họng.
- Bốn điều này là đủ cho phần lớn tình huống.
Khác biệt theo tuổi
- Trẻ dưới một tuổi: vỗ lưng và ép ngực, không ép bụng.
- Trẻ trên một tuổi và người lớn: vỗ lưng và ép bụng.
- Người mang thai hoặc người béo: ép ngực thay ép bụng.
- Ghi rõ khác biệt này trong bản hướng dẫn.
Bản hướng dẫn một trang
- Chữ to, dễ đọc từ xa.
- Có hình minh hoạ càng tốt.
- Ghi rõ theo từng độ tuổi.
- Danh sách việc không được làm.
- Số cấp cứu và địa chỉ nhà.
- Dán ở bếp và ở phòng ăn.
Danh sách việc không được làm
- Không dốc ngược trẻ rung lắc.
- Không móc mù trong họng.
- Không cho uống nước để đẩy xuống.
- Không nuốt cơm khi hóc xương.
- Không vỗ lưng khi người đó còn ho mạnh được.
- Phần này quan trọng ngang phần việc nên làm.
Tập trước một lần
- Đọc hướng dẫn cùng nhau.
- Cho từng người mô tả lại các bước.
- Tập tư thế đỡ trẻ trên cẳng tay bằng búp bê hoặc gối.
- Tập vị trí đặt tay khi ép bụng.
- Không tập ép thật lên người khác.
- Mười phút tập đáng hơn nhiều lần dặn miệng.
Nói với ông bà
- Đây là chỗ xung đột hay xảy ra nhất.
- Đừng tranh luận lúc đang có chuyện.
- Nói trước, lúc mọi người bình tĩnh.
- Dùng bản hướng dẫn thay vì lời mình.
- Giải thích vì sao dốc ngược trẻ là nguy hiểm.
- Nhờ bác sĩ giải thích trực tiếp nếu cần.
Với người trông trẻ
- Hướng dẫn trực tiếp, đừng chỉ đưa giấy.
- Cho họ nhắc lại các bước.
- Chỉ rõ số cấp cứu và địa chỉ nhà.
- Dặn danh sách thức ăn không cho trẻ ăn.
- Kiểm tra lại sau vài tuần.
Với nhà trường
- Hỏi trường có nhân viên được đào tạo sơ cứu không.
- Hỏi chính sách về thức ăn mang tới lớp.
- Nhất là với trẻ mầm non.
- Đây là câu hỏi hợp lý khi chọn trường.
Phòng hóc trong bữa ăn gia đình
- Cho trẻ ngồi thẳng, không chạy nhảy khi ăn.
- Không cho trẻ ăn trên xe đang chạy.
- Cắt nhỏ thức ăn đúng cách.
- Người lớn cũng ăn chậm, không vừa ăn vừa nói.
- Hạn chế rượu trong bữa ăn.
Danh sách thức ăn cần tránh cho trẻ nhỏ
- Thạch rau câu hình trụ.
- Hạt các loại.
- Nho nguyên quả, cà chua bi nguyên quả.
- Xúc xích cắt khoanh tròn.
- Kẹo cứng, bỏng ngô.
- Dán danh sách này trong bếp.
Khi có người cao tuổi trong nhà
- Người cao tuổi dễ hóc hơn, nhất là khi có răng giả.
- Nhắc cả nhà biết cách xử trí cho người lớn.
- Ngồi cùng bàn ăn để có người ở cạnh.
- Chú ý nếu họ hay ho khi ăn.
- Báo bác sĩ nếu thấy dấu hiệu khó nuốt.
Đi học khoá sơ cứu
- Tập tay khác hẳn đọc hướng dẫn.
- Hỏi bệnh viện hoặc trung tâm y tế địa phương.
- Nơi làm việc có thể tổ chức.
- Nên ôn lại định kỳ.
- Kỹ năng này dùng được cả đời.
Dạy trẻ lớn hơn
- Dạy trẻ gọi người lớn ngay.
- Dạy trẻ biết số cấp cứu và địa chỉ nhà.
- Trẻ lớn có thể học vỗ lưng cho em nhỏ.
- Nhưng nhấn mạnh gọi người lớn là ưu tiên.
- Đừng để trẻ nghĩ mình phải tự xử lý.
Sau khi đã có một lần suýt xảy ra
- Đây là lúc cả nhà dễ tiếp thu nhất.
- Ngồi lại rà soát cách xử trí ngay sau đó.
- Xem lại thức ăn và đồ vật trong nhà.
- Cập nhật bản hướng dẫn nếu cần.
- Đừng để chuyện qua rồi quên.
Cập nhật định kỳ
- Nhắc lại khi có người mới trong nhà.
- Nhắc lại khi trẻ lớn lên và chuyển nhóm tuổi.
- Kiểm tra số điện thoại trên bản hướng dẫn còn đúng không.
- Rà lại mỗi năm một lần.
Chuẩn bị cho bữa cỗ và ngày lễ
- Bữa đông người là lúc hay xảy ra tai nạn nhất.
- Người lớn mải nói chuyện, ít để ý trẻ.
- Phân công một người để mắt tới trẻ nhỏ.
- Để đồ ăn nguy hiểm xa tầm với của trẻ.
- Nhắc mọi người ăn chậm và hạn chế rượu.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Người ở cạnh phải biết sẵn, vì hóc nghẹn tính bằng giây.
- Dán bản hướng dẫn chữ to trong bếp và tập trước một lần với cả nhà.
- Nói với ông bà bằng bản hướng dẫn của bác sĩ, đừng tranh luận lúc đang có chuyện.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao cả nhà cần biết xử trí hóc nghẹn?
Vì hóc nghẹn tính bằng giây và người ở cạnh phải hành động ngay, không kịp chờ ai tới hay tra cứu.
Nên dạy những gì cho người trông trẻ?
Cách nhận biết trẻ còn ho được hay không, cách vỗ lưng và ép ngực theo tuổi, khi nào gọi cấp cứu, và danh sách việc tuyệt đối không làm.
Làm sao thuyết phục ông bà bỏ mẹo cũ?
Đưa bản hướng dẫn viết sẵn của bác sĩ thay vì tranh luận, giải thích vì sao cách cũ gây hại, và nhờ bác sĩ nói trực tiếp nếu cần.
Có nên đi học khoá sơ cứu không?
Rất nên, vì tập tay khác hẳn với đọc hướng dẫn, và kỹ năng này dùng được cả đời cho gia đình lẫn người xung quanh.