Điện giật: ngắt điện trước, đừng chạm vào nạn nhân

Trong tai nạn điện giật, phản xạ kéo người ra là bản năng tự nhiên.

Và nó là nguyên nhân của rất nhiều vụ nhiều người cùng tử vong.

Nguyên tắc số một

• Ngắt nguồn điện trước khi làm bất cứ điều gì khác.
• Không chạm vào nạn nhân khi chưa chắc điện đã ngắt.
• Không chạm vào dây, thiết bị hay vũng nước quanh đó.
• Nạn nhân vẫn đang dẫn điện chừng nào nguồn còn bật.

Cách ngắt điện

• Tắt cầu dao tổng hoặc cầu dao nhánh.
• Rút phích cắm nếu là thiết bị gia dụng.
• Tắt công tắc nguồn.
• Biết cầu dao ở đâu trước khi cần là rất quan trọng.
• Chỉ vào cầu dao cho cả nhà biết ngay hôm nay.

Nếu không ngắt được nguồn

• Đứng trên vật khô cách điện: tấm gỗ khô, đống báo khô.
• Dùng vật khô không dẫn điện để gạt nguồn điện ra.
• Gậy gỗ khô, cán chổi nhựa, ghế nhựa khô.
• Gạt dây điện ra khỏi nạn nhân, hoặc đẩy nạn nhân ra.
• Không dùng vật kim loại, không dùng vật ẩm ướt.
• Đứng càng xa càng tốt.

Những thứ không được dùng

• Tay trần.
• Gậy kim loại, ống nước.
• Gỗ ướt, tre ướt.
• Khăn ướt, quần áo ướt.
• Nước ẩm dẫn điện rất tốt.

Nếu có nước quanh nạn nhân

• Không bước vào vũng nước.
• Nước dẫn điện và mở rộng vùng nguy hiểm.
• Ngắt nguồn từ xa.
• Chờ tới khi chắc chắn an toàn.
• Đây là tình huống rất hay gặp trong mùa mưa lũ.

Điện cao thế

• Đây là trường hợp hoàn toàn khác.
• Điện cao thế có thể phóng qua không khí vài mét.
• Không lại gần, kể cả với gậy gỗ.
• Giữ khoảng cách rất xa và gọi điện lực.
• Chỉ tiếp cận khi nhân viên điện lực xác nhận đã ngắt.
• Dây điện đứt rơi xuống đất cũng nguy hiểm cả vùng quanh đó.

Nếu dây điện rơi gần bạn

• Điện lan trong đất theo vòng tròn quanh điểm chạm.
• Đứng chụm hai chân lại.
• Nhảy hai chân cùng lúc để ra xa, đừng bước.
• Bước dài làm hai chân ở hai mức điện áp khác nhau.
• Ra xa ít nhất vài chục mét.

Sau khi đã ngắt điện

• Gọi cấp cứu ngay.
• Kiểm tra nạn nhân có đáp ứng không.
• Kiểm tra họ có thở không.
• Nếu không thở thì bắt đầu hồi sức theo hướng dẫn tổng đài.
• Nếu thở được thì đặt nằm nghiêng an toàn.

Vì sao điện giật gây ngừng tim

• Dòng điện làm rối loạn nhịp tim.
• Tim có thể rung thay vì bóp.
• Máu không được bơm đi.
• Vì thế hồi sức càng sớm càng quan trọng.
• Nhiều nạn nhân hồi phục tốt nếu được hồi sức kịp.

Không di chuyển nếu nghi ngã cao

• Điện giật thường làm nạn nhân bị hất văng hoặc ngã.
• Có thể kèm chấn thương cột sống.
• Giữ đầu và thân thẳng hàng nếu phải di chuyển.
• Nhưng nếu họ không thở thì hồi sức vẫn là ưu tiên.

Bỏng điện

• Thường có điểm vào và điểm ra trên cơ thể.
• Tìm cả hai điểm.
• Vết ngoài có thể nhỏ nhưng tổn thương bên trong rất lớn.
• Điện đi qua cơ và mạch máu, phá huỷ trên đường đi.
• Che bằng gạc sạch, không bôi gì.
• Luôn đi viện, không tự xử lý tại nhà.

Vì sao vết bỏng ngoài không phản ánh mức độ

• Da có điện trở cao nên tổn thương ngoài có thể nhỏ.
• Nhưng cơ và mạch máu bên trong dẫn điện tốt hơn.
• Tổn thương sâu có thể rất nặng.
• Có thể gây suy thận do sản phẩm phân huỷ cơ.
• Đây là lý do phải nhập viện theo dõi.

Luôn đi viện dù đã tỉnh

• Rối loạn nhịp tim có thể xuất hiện muộn.
• Tổn thương cơ và thận cần theo dõi.
• Có thể có chấn thương do ngã kèm theo.
• Đừng cho là ổn vì họ đứng dậy đi lại được.
• Trẻ em càng phải đi khám.

Thông tin cho đội cấp cứu

• Điện gia dụng hay điện cao thế.
• Tiếp xúc trong bao lâu.
• Nạn nhân có ngã hoặc bị hất văng không.
• Có mất ý thức không.
• Có ướt hoặc đứng trong nước không.
• Đã hồi sức bao lâu.

Điện giật trong mùa mưa lũ

• Nguy cơ tăng cao khi nhà ngập.
• Ngắt cầu dao tổng trước khi nước vào nhà.
• Không lội trong nước ngập nếu chưa chắc điện đã ngắt.
• Không dùng thiết bị điện khi tay ướt hoặc đứng dưới nước.
• Báo điện lực khi thấy dây điện đứt.

Sét đánh

• Người bị sét đánh không còn mang điện, chạm vào an toàn.
• Gọi cấp cứu và hồi sức ngay nếu họ không thở.
• Nhiều người hồi phục nếu được hồi sức kịp.
• Nhưng phải đưa mọi người vào chỗ an toàn trước.
• Sét có thể đánh lại cùng một chỗ.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Ngắt điện trước, tuyệt đối không chạm vào nạn nhân khi chưa chắc.
2. Vết bỏng ngoài không phản ánh tổn thương bên trong — luôn đi viện.
3. Điện cao thế thì giữ khoảng cách rất xa và gọi điện lực.

Câu hỏi thường gặp