Tai nạn điện nghề nghiệp ít khi xảy ra vì người ta không biết nguy hiểm.
Nó xảy ra vì người ta tưởng đã ngắt điện mà thật ra chưa.
Quy tắc cơ bản
- Ngắt nguồn trước khi làm việc.
- Khoá cắt nguồn lại.
- Treo biển cảnh báo đang có người làm việc.
- Tự kiểm tra bằng bút thử hoặc thiết bị đo.
- Chỉ người ngắt mới được bật lại.
Vì sao phải khoá cắt nguồn
- Người khác có thể bật lại mà không biết có người đang làm.
- Đây là nguyên nhân của nhiều tai nạn nặng.
- Khoá vật lý ngăn được điều đó.
- Biển cảnh báo ghi tên người đang làm việc.
- Ghi cả số điện thoại liên hệ.
Luôn tự kiểm tra
- Đừng tin lời nói suông rằng đã ngắt.
- Dùng bút thử điện hoặc đồng hồ đo.
- Kiểm tra thiết bị đo trên nguồn đang có điện trước.
- Rồi mới kiểm tra chỗ định làm.
- Kiểm tra lại sau khi nghỉ giữa chừng.
Dây dẫn tạm ở công trường
- Là nguồn tai nạn hàng đầu.
- Kiểm tra dây có hở, nứt không.
- Không kéo dây qua vũng nước.
- Không để dây bị xe cán hoặc vật nặng đè.
- Treo dây lên thay vì rải dưới đất.
- Dùng ổ cắm có nắp che chống nước.
Thiết bị chống dòng rò
- Bắt buộc ở nơi ẩm ướt và ngoài trời.
- Kiểm tra nút thử trước mỗi ca làm việc.
- Không bỏ qua khi thiết bị nhảy liên tục.
- Nhảy liên tục là dấu hiệu có rò điện thật.
- Tìm nguyên nhân thay vì ngắt thiết bị bảo vệ.
Làm việc gần đường dây cao thế
- Giữ khoảng cách an toàn theo quy định.
- Điện cao thế phóng qua không khí, không cần chạm.
- Chú ý cần cẩu, giàn giáo, thang kim loại.
- Liên hệ điện lực trước khi làm việc gần đó.
- Có thể yêu cầu cắt điện tạm thời.
Thang và giàn giáo
- Dùng thang không dẫn điện khi làm việc gần điện.
- Không dùng thang nhôm gần đường dây.
- Kiểm tra khoảng cách trước khi dựng giàn giáo.
- Chú ý khi di chuyển vật dài trên cao.
- Nhìn lên trước khi nâng bất cứ thứ gì.
Trang bị bảo hộ
- Găng tay cách điện đúng cấp điện áp.
- Giày cách điện.
- Mũ bảo hộ.
- Kiểm tra trang bị trước mỗi lần dùng.
- Găng rách hoặc ẩm thì không dùng.
Điều kiện ẩm ướt
- Mưa, mồ hôi, nền ẩm đều làm tăng rủi ro.
- Hoãn công việc điện ngoài trời khi mưa.
- Không đứng trong nước khi làm việc với điện.
- Lau khô tay và dụng cụ.
- Nhắc nhau khi thấy điều kiện không an toàn.
Làm một mình
- Tránh làm việc điện một mình khi có thể.
- Nếu buộc phải thì báo người khác biết.
- Thống nhất giờ liên lạc kiểm tra.
- Mang điện thoại theo người.
- Người bị điện giật một mình rất khó được cứu kịp.
Khi có tai nạn
- Ngắt nguồn trước tiên.
- Không chạm vào nạn nhân khi chưa chắc.
- Nếu không ngắt được thì dùng vật cách điện khô để gạt.
- Gọi cấp cứu.
- Hồi sức nếu họ không thở.
- Báo người phụ trách an toàn.
Người mới và người làm thời vụ
- Đây là nhóm hay gặp tai nạn nhất.
- Phải được hướng dẫn an toàn trước khi làm.
- Không giao việc điện cho người chưa được đào tạo.
- Người có kinh nghiệm nên kèm cặp giai đoạn đầu.
- Nếu bạn là người mới thì hỏi cho tới khi rõ.
Biết trước khi cần
- Cầu dao tổng ở đâu.
- Bộ sơ cứu ở đâu.
- Ai được đào tạo sơ cứu.
- Số nội bộ gọi khi có tai nạn.
- Đường tới cơ sở y tế gần nhất.
- Hỏi những điều này trong ngày đầu đi làm.
Báo cáo mọi sự cố
- Kể cả sự cố nhỏ không gây thương tích.
- Tê tay nhẹ khi chạm thiết bị cũng phải báo.
- Sự cố nhỏ hôm nay là tai nạn lớn ngày mai.
- Báo cáo giúp tìm và sửa nguyên nhân.
- Đừng ngại vì sợ bị trách.
Quyền từ chối công việc không an toàn
- Bạn có quyền nêu lo ngại về an toàn.
- Nói rõ điều bạn thấy nguy hiểm.
- Đề xuất cách làm an toàn hơn.
- Báo người phụ trách an toàn.
- Không ai đáng phải liều mạng vì tiến độ.
Sau tai nạn
- Nạn nhân luôn phải đi viện kể cả khi tỉnh.
- Giữ nguyên hiện trường nếu có thể.
- Ghi lại diễn biến khi còn nhớ.
- Báo cáo theo quy định.
- Xem lại quy trình để không lặp lại.
Điều cần nhớ
Ba ý:
- Khoá cắt nguồn và treo biển — người khác bật lại là nguyên nhân nhiều tai nạn nặng.
- Luôn tự kiểm tra bằng bút thử, đừng tin lời nói suông.
- Báo cáo cả sự cố nhỏ; tê tay nhẹ hôm nay có thể là tai nạn lớn ngày mai.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao vẫn có tai nạn dù đã ngắt điện?
Vì có người bật lại mà không biết đang có người làm việc, hoặc ngắt nhầm cầu dao; vì thế cần khoá cắt nguồn và treo biển cảnh báo.
Có nên tin vào việc ai đó nói đã ngắt điện không?
Không. Luôn tự kiểm tra bằng bút thử điện hoặc thiết bị đo trước khi chạm vào, dù ai đã nói gì.
Làm việc gần đường dây cao thế cần lưu ý gì?
Phải giữ khoảng cách an toàn theo quy định, vì điện cao thế có thể phóng qua không khí; liên hệ điện lực trước khi làm việc gần đó.
Thấy đồng nghiệp bị điện giật thì làm gì?
Ngắt nguồn trước, không chạm vào họ; nếu không ngắt được thì dùng vật cách điện khô để gạt ra, rồi gọi cấp cứu và hồi sức nếu cần.