Hồi sức sau đuối nước: thở trước, rồi mới tới ép tim

Hồi sức sau đuối nước có một điểm khác biệt quan trọng so với các tình huống ngừng tim khác.

Vấn đề gốc là thiếu oxy, nên đưa khí vào phổi là ưu tiên hàng đầu.

Việc đầu tiên khi đưa lên bờ

• Đặt nằm ngửa trên mặt phẳng cứng.
• Gọi to xem họ có đáp ứng không.
• Kiểm tra xem họ có thở không.
• Nhìn lồng ngực, nghe và cảm nhận hơi thở.
• Đánh giá trong khoảng mười giây.

Gọi cấp cứu và bật loa ngoài

• Nhờ người khác gọi nếu có.
• Nếu một mình thì gọi và bật loa ngoài.
• Đặt điện thoại cạnh bạn.
• Tổng đài sẽ hướng dẫn bạn từng bước.
• Bạn không cần biết trước mới làm được.

Nếu họ không thở

• Mở đường thở bằng cách ngửa đầu nâng cằm.
• Bắt đầu thổi ngạt nếu bạn biết làm và sẵn sàng.
• Rồi ép tim theo hướng dẫn tổng đài.
• Với đuối nước, việc đưa khí vào phổi rất quan trọng.
• Nếu bạn không thổi ngạt được thì ép tim liên tục vẫn tốt hơn không làm gì.

Ép tim

• Đặt gót bàn tay giữa ngực, tay kia đặt lên trên.
• Khuỷu tay thẳng, vai ở trên tay.
• Ấn xuống mạnh và nhanh.
• Để ngực nảy lên hoàn toàn giữa các lần ấn.
• Tổng đài sẽ hướng dẫn nhịp cho bạn.
• Đừng dừng lại trừ khi họ tỉnh hoặc có người thay.

Với trẻ em

• Lực ép nhẹ hơn và độ sâu nông hơn người lớn.
• Với trẻ nhỏ dùng một tay hoặc hai ngón tuỳ tuổi.
• Nói rõ tuổi trẻ với tổng đài.
• Họ sẽ hướng dẫn cách phù hợp.
• Đừng ngại bắt đầu vì sợ làm sai.

Không mất thời gian lấy nước ra

• Không có cách nào lấy nước khỏi phổi bằng tay.
• Dốc ngược, ấn bụng, vác chạy đều vô ích.
• Lượng nước vào phổi thường không nhiều như người ta nghĩ.
• Vấn đề là thiếu oxy, không phải nước trong phổi.
• Thời gian dùng để hồi sức mới có ích.

Nếu họ nôn

• Rất hay xảy ra khi hồi sức đuối nước.
• Nghiêng đầu sang một bên.
• Lau sạch miệng.
• Rồi tiếp tục hồi sức.
• Đừng hoảng, đây là điều dự kiến.

Nếu họ thở được

• Đặt nằm nghiêng an toàn.
• Đầu hơi ngửa để đường thở thông.
• Cởi quần áo ướt, đắp chăn khô.
• Ở lại theo dõi hơi thở liên tục.
• Vẫn gọi cấp cứu và đưa đi khám.

Tư thế nằm nghiêng an toàn

• Lăn người bệnh nằm nghiêng một bên.
• Tay trên chống đỡ để giữ tư thế.
• Chân trên gập lại để không lăn sấp.
• Đầu hơi ngửa ra sau.
• Tư thế này giúp nước và chất nôn chảy ra ngoài.

Giữ ấm là phần quan trọng

• Người ngâm nước mất nhiệt rất nhanh.
• Trẻ em càng mất nhanh hơn.
• Cởi hết quần áo ướt.
• Đắp chăn hoặc áo khô, che chắn khỏi gió.
• Nhưng đừng vì giữ ấm mà chậm hồi sức.

Hồi sức trong nước lạnh

• Người ngâm nước lạnh có thể hồi phục sau thời gian dài hơn.
• Vì lạnh làm chậm chuyển hoá.
• Vì thế đừng bỏ cuộc sớm.
• Tiếp tục hồi sức cho tới khi đội cấp cứu tới.
• Nói rõ với họ nước lạnh hay ấm.

Thay phiên nhau

• Ép tim rất mệt, chất lượng giảm sau vài phút.
• Nếu có người khác thì thay phiên.
• Đổi người nhanh, không ngừng lâu.
• Người thay nên đứng sẵn bên cạnh.

Thông tin cho đội cấp cứu

• Họ ở dưới nước bao lâu.
• Nước ngọt hay nước mặn, lạnh hay ấm.
• Có va đập đầu hoặc nhảy cắm đầu không.
• Bạn đã hồi sức bao lâu.
• Họ có tỉnh lại lúc nào không.

Mọi trường hợp đều phải đi viện

• Kể cả khi họ tỉnh lại và nói chuyện bình thường.
• Biến chứng phổi có thể xuất hiện sau nhiều giờ.
• Ho tăng, khó thở, mệt, sốt là dấu hiệu cần khám ngay.
• Trẻ em càng cần được theo dõi.
• Đừng cho là qua rồi vì họ trông ổn.

Sau khi giúp người khác

• Bạn có thể kiệt sức và run rẩy.
• Đó là bình thường.
• Nói chuyện với ai đó về những gì xảy ra.
• Nếu ám ảnh kéo dài thì tìm hỗ trợ.
• Bất kể kết quả ra sao, bạn đã làm điều đúng.

Học hồi sức

• Khoá sơ cứu dạy kỹ năng này bằng tay.
• Đáng học nếu nhà bạn gần nước hoặc có trẻ nhỏ.
• Ôn lại định kỳ.
• Nhưng nếu chưa học thì vẫn làm được theo hướng dẫn tổng đài.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Đuối nước là thiếu oxy — đường thở và hô hấp là ưu tiên.
2. Gọi cấp cứu, bật loa ngoài và làm theo hướng dẫn; bạn không cần biết trước.
3. Mọi trường hợp đều phải đi viện, kể cả khi nạn nhân đã tỉnh.

Câu hỏi thường gặp