Sau tai nạn điện: theo dõi và những tổn thương muộn

Với điện giật, phần nhìn thấy được thường là phần nhỏ nhất của vấn đề.

Dòng điện đi xuyên qua cơ thể và phá huỷ trên đường đi.

Vì sao tổn thương trong nặng hơn ngoài

• Da có điện trở cao nhất.
• Nên tổn thương ngoài có thể nhỏ.
• Cơ, mạch máu và thần kinh dẫn điện tốt hơn.
• Dòng điện đi theo đường đó và phá huỷ.
• Hai vết nhỏ ngoài da có thể che một đường tổn thương dài bên trong.

Tìm điểm vào và điểm ra

• Điện thường có điểm vào và điểm ra trên cơ thể.
• Tìm cả hai và chỉ cho bác sĩ.
• Đường nối hai điểm là vùng cần đánh giá.
• Nếu đường đó đi qua ngực thì nguy cơ tim cao hơn.
• Kiểm tra cả lòng bàn tay và lòng bàn chân.

Rối loạn nhịp tim

• Là biến chứng nguy hiểm nhất.
• Có thể xuất hiện ngay hoặc muộn vài giờ.
• Vì thế cần theo dõi điện tim tại cơ sở y tế.
• Hồi hộp, đau ngực, ngất là dấu hiệu cần báo ngay.
• Đây là lý do chính của việc nhập viện theo dõi.

Tổn thương cơ

• Dòng điện phá huỷ tế bào cơ trên đường đi.
• Sản phẩm phân huỷ vào máu và tới thận.
• Có thể gây suy thận.
• Dấu hiệu: nước tiểu sẫm màu như nước trà đặc.
• Báo bác sĩ ngay khi thấy.
• Cần truyền dịch và theo dõi chức năng thận.

Sưng và đau chi

• Cơ bị tổn thương sưng lên trong khoang cơ.
• Có thể chèn ép mạch máu và thần kinh.
• Dấu hiệu: đau tăng dữ dội, tê, chi căng cứng.
• Đây là tình huống cấp cứu cần xử trí ngay.
• Báo ngay khi đau tăng bất thường.

Bỏng sâu

• Có thể cần nhiều lần phẫu thuật.
• Thời gian điều trị dài.
• Cần chăm sóc vết thương chuyên biệt.
• Không tự xử lý tại nhà.
• Giữ đúng lịch thay băng và tái khám.

Tổn thương thần kinh

• Tê, yếu, đau kiểu bỏng rát dọc theo chi.
• Có thể xuất hiện muộn sau nhiều ngày.
• Có thể hồi phục dần hoặc kéo dài.
• Báo bác sĩ để được đánh giá.
• Phục hồi chức năng có thể giúp ích.

Chấn thương do ngã

• Điện giật thường làm nạn nhân bị hất văng.
• Có thể gãy xương, chấn thương đầu, chấn thương cột sống.
• Co cơ mạnh cũng có thể gây trật khớp hoặc gãy xương.
• Nói rõ nạn nhân đã ngã từ đâu.
• Đừng chỉ tập trung vào vết bỏng.

Tổn thương tai và mắt

• Có thể thủng màng nhĩ, nhất là với sét đánh.
• Có thể tổn thương mắt, đục thuỷ tinh thể muộn.
• Báo nếu nghe kém, ù tai hoặc nhìn mờ.
• Một số vấn đề mắt xuất hiện sau nhiều tháng.
• Hỏi bác sĩ có cần khám mắt định kỳ không.

Dấu hiệu cần quay lại ngay

• Hồi hộp, đau ngực, ngất.
• Nước tiểu sẫm màu hoặc tiểu ít.
• Đau chi tăng dữ dội, chi căng cứng.
• Tê hoặc yếu tay chân mới xuất hiện.
• Sốt, vết thương sưng đỏ nhiều.
• Đau đầu tăng dần hoặc lú lẫn.

Với trẻ em

• Bỏng miệng do ngậm dây điện cần theo dõi riêng.
• Có thể chảy máu muộn khi vảy bong sau vài ngày.
• Hỏi bác sĩ về dấu hiệu và cách xử trí nếu xảy ra.
• Có thể để lại sẹo ảnh hưởng ăn nói.
• Giữ đúng lịch tái khám.

Phục hồi lâu dài

• Bỏng sâu và tổn thương cơ cần thời gian dài.
• Tập phục hồi chức năng rất quan trọng.
• Nhất là khi tổn thương quanh khớp.
• Làm đều đặn dù hơi khó chịu.
• Hỏi bác sĩ về chương trình phù hợp.

Mặt tâm lý

• Sợ hãi kéo dài, mất ngủ, ác mộng là thường gặp.
• Nhiều người sợ quay lại công việc cũ.
• Người chứng kiến cũng có thể bị ảnh hưởng.
• Nói với bác sĩ nếu điều này kéo dài.
• Đây là vấn đề thật, không phải yếu đuối.

Quay lại làm việc

• Hỏi bác sĩ khi nào an toàn để trở lại.
• Có thể cần điều chỉnh công việc một thời gian.
• Nói với nơi làm việc về hạn chế nếu có.
• Rà soát lại nguyên nhân tai nạn trước khi quay lại.
• Bảo đảm điều kiện đã được sửa.

Giữ hồ sơ

• Giữ giấy tờ y tế về tai nạn.
• Có thể cần cho bảo hiểm hoặc chế độ lao động.
• Ghi lại diễn biến và điều trị.
• Giữ kết quả xét nghiệm và phim chụp.
• Mang theo khi tái khám hoặc đổi bác sĩ.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. Vết bỏng ngoài nhỏ không có nghĩa là nhẹ — tổn thương bên trong mới quan trọng.
2. Nước tiểu sẫm màu sau điện giật là dấu hiệu phải báo bác sĩ ngay.
3. Rối loạn nhịp tim có thể xuất hiện muộn, vì thế cần theo dõi tại cơ sở y tế.

Câu hỏi thường gặp