Tai nạn giao thông: làm gì trong những phút đầu

Ở một nước đi xe máy nhiều như Việt Nam, ai cũng có khả năng chứng kiến một vụ tai nạn.

Và những gì bạn làm trong vài phút đầu có thể thay đổi kết quả.

Ưu tiên số một: an toàn của chính bạn

• Đừng lao ra giữa đường ngay.
• Quan sát xe cộ đang tới.
• Quan sát nguy cơ cháy, xăng chảy, dây điện đứt.
• Đỗ xe ở chỗ an toàn, bật đèn cảnh báo.
• Bạn không giúp được ai nếu chính bạn thành nạn nhân thứ hai.

Cảnh báo xe phía sau

• Đặt vật cảnh báo cách hiện trường một khoảng.
• Nhờ người đứng ra hiệu cho xe chạy chậm.
• Người đó phải đứng ở chỗ an toàn.
• Ban đêm dùng đèn pin hoặc đèn điện thoại.
• Tai nạn liên hoàn là rủi ro có thật.

Gọi cấp cứu

• Gọi sớm, đừng chờ đánh giá xong mới gọi.
• Nói địa chỉ hoặc mốc đường chính xác trước tiên.
• Nói có bao nhiêu người bị thương.
• Nói họ còn tỉnh không, có chảy máu nhiều không.
• Nói loại phương tiện liên quan.
• Giữ máy cho tới khi được bảo cúp.

Tiếp cận người bị nạn

• Nói to để xem họ còn đáp ứng không.
• Kiểm tra họ có thở không.
• Tìm chỗ chảy máu nhiều.
• Không lay mạnh, không lắc.
• Nói cho họ biết bạn đang giúp và cấp cứu đang tới.

Nguyên tắc: không di chuyển

• Sau tai nạn giao thông luôn phải nghĩ tới chấn thương cột sống.
• Không kéo, không bế, không dựng dậy.
• Chỉ di chuyển nếu hiện trường thật sự nguy hiểm.
• Ví dụ có nguy cơ cháy hoặc xe khác lao tới.
• Khi buộc phải thì cần nhiều người, giữ đầu và thân thẳng trục.

Về mũ bảo hiểm

• Không tháo mũ bảo hiểm của người bị nạn.
• Tháo sai cách có thể làm tổn thương cột sống cổ nặng thêm.
• Chỉ tháo nếu họ không thở được và không có cách nào khác.
• Khi đó cần hai người, một người giữ đầu cổ cố định.
• Để đội cấp cứu xử lý việc này.

Nếu họ không thở

• Đây là tình huống ưu tiên cao hơn nguy cơ cột sống.
• Mở đường thở bằng cách nâng cằm nhẹ.
• Gọi cấp cứu và nghe hướng dẫn của tổng đài.
• Bắt đầu ép tim nếu được hướng dẫn.
• Không thở là tình huống cần hành động ngay.

Cầm máu

• Ép trực tiếp lên chỗ chảy máu nhiều.
• Dùng vải sạch hoặc áo nếu không có gạc.
• Giữ liên tục, không nhấc ra xem.
• Đeo găng hoặc dùng túi nilon nếu có.
• Đây là việc người không chuyên vẫn làm tốt được.

Giữ ấm

• Người bị thương dễ mất nhiệt, nhất là ban đêm.
• Đắp áo khoác hoặc chăn.
• Không cởi quần áo trừ khi cần cầm máu.
• Mất nhiệt làm tình trạng nặng thêm.

Không cho ăn uống

• Người bị thương có thể cần phẫu thuật.
• Cũng có nguy cơ nôn và sặc.
• Nếu họ khát thì thấm nước lên môi.
• Giải thích lý do để họ hiểu.

Khi có nhiều người bị thương

• Người kêu to thường không phải người nặng nhất.
• Người im lặng, không đáp ứng mới đáng lo hơn.
• Ưu tiên người không thở hoặc chảy máu ồ ạt.
• Nói rõ số người bị thương khi gọi cấp cứu.
• Nhờ người khác cùng giúp, giao việc cụ thể.

Nếu bạn không biết sơ cứu

• Bạn vẫn giúp được rất nhiều.
• Gọi cấp cứu và nói thông tin chính xác.
• Cảnh báo xe phía sau.
• Giữ đám đông giãn ra.
• Trấn an người bị nạn.
• Nghe và làm theo hướng dẫn của tổng đài.

Ghi lại hiện trường

• Chụp ảnh hiện trường nếu an toàn và không cản trở việc cứu người.
• Ghi biển số xe liên quan.
• Ghi giờ xảy ra.
• Cứu người luôn ưu tiên hơn chụp ảnh.
• Không quay video đăng lên mạng.

Khi đội cấp cứu tới

• Nói ngắn gọn những gì bạn biết.
• Tai nạn xảy ra thế nào và lúc mấy giờ.
• Người bị nạn có mất ý thức không.
• Bạn đã làm gì.
• Nhường chỗ cho họ làm việc.

Sau khi mọi việc qua

• Bạn có thể thấy run, buồn nôn, mất ngủ.
• Đó là phản ứng bình thường.
• Nói chuyện với ai đó về điều đã xảy ra.
• Nếu ám ảnh kéo dài thì nên tìm hỗ trợ.
• Bạn đã làm một việc có ý nghĩa.

Điều cần nhớ

Ba ý:

1. An toàn hiện trường trước — đừng thành nạn nhân thứ hai.
2. Không tháo mũ bảo hiểm và không di chuyển người bị nạn trừ khi buộc phải.
3. Người im lặng đáng lo hơn người kêu to khi có nhiều người bị thương.

Câu hỏi thường gặp